Hawai‘i từ lâu nằm trong tâm trí mọi người như một thiên đường giữa biển trời, nhưng để đảm bảo người dân và khách du lịch có thể di chuyển thuận lợi qua những bãi biển trải dài, núi non hiểm trở và cộng đồng dân cư, yếu tố quyết định vẫn là một hệ thống đường bộ ổn định. Dưới tác động khắc nghiệt như nắng nóng, muối biển, mưa to, thảm thực vật sinh trưởng mạnh mẽ cùng với rủi ro từ núi lửa, công tác bảo trì, duy tu trên các đảo của tiểu bang luôn là thử thách lớn cho các đơn vị hạ tầng. Đó cũng là lý do Sở Giao thông vận tải Hawai‘i (HDOT), bắt tay cùng Đại học Hawai‘i, đã đưa ra chương trình “Eyes on the Road” – sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để chuyển mình trong công tác bảo trì đường bộ.
Chương 1: “Eyes on the Road” – Giám sát đường bộ nhờ sức mạnh cộng đồng
Chương trình “Eyes on the Road” là nỗ lực tiên phong của HDOT hợp tác với Đại học Hawai‘i, tận dụng AI và machine learning nhằm chủ động phát hiện các vấn đề hạ tầng giao thông. Thay vì kiểm tra theo lịch trình cố định hoặc chỉ nhờ báo cáo thủ công, HDOT triển khai 1.000 camera hành trình độ nét cao miễn phí gắn trên ô tô của người dân toàn bang. Mỗi khi người dân di chuyển, camera sẽ ghi lại hình ảnh thực tế tuyến đường, giúp ngành giao thông có thêm hàng nghìn lần giám sát “tức thì” mỗi ngày.
Ông Ed Sniffen, Giám đốc HDOT nhấn mạnh, mục tiêu của chương trình là kịp thời phát hiện và xử lý các rủi ro, hư hỏng trước khi chúng trở thành sự cố nghiêm trọng. “Chúng tôi có thể vào cuộc ngay khi phát hiện hư hỏng cấu kiện, tăng tốc độ khắc phục để bảo đảm an toàn cho người đi đường,” ông chia sẻ. Quan trọng hơn, cách tiếp cận này còn gắn kết cộng đồng vào việc giám sát, bảo vệ tài sản chung.
Chương 2: AI và Blyncsy – Tự động hóa phát hiện sự cố mặt đường
Giải pháp trung tâm đằng sau chương trình là Blyncsy – nền tảng phân tích AI do Bentley Systems phát triển. Các camera trên xe tình nguyện viên sẽ liên tục ghi hình chất lượng cao về mặt đường, lề, lan can, cây cối ven đường… bất kể ngày đêm hay thời tiết. Dữ liệu video chuyển trực tiếp lên hệ thống đám mây, được ẩn danh hóa để bảo vệ quyền riêng tư cá nhân.
Nhờ khả năng học máy và phân tích nâng cao của Blyncsy, hệ thống sẽ nhận diện và phân loại các vấn đề sau:
- Hư hỏng, biến dạng, dấu hiệu va chạm tại lan can, hộ lan mềm;
- Cây xanh, thảm thực vật lấn chiếm mặt đường hoặc tầm nhìn;
- Vật cản, rác, đá rơi, mảnh vỡ trên mặt đường;
- Bất thường mặt đường như ổ gà, vệt lún…
Các kết quả này tạo ra những báo cáo và bản đồ tình trạng đường bộ sát thực tế, giúp các đơn vị quản lý có được một lớp “cảm biến số” khắp mạng lưới mà không phải bổ sung thêm nhân sự kiểm tra. Blyncsy mở ra bước chuyển mạnh từ phản ứng với sự cố sang chủ động bảo trì, phòng ngừa rủi ro.
Ông Mark Pittman – sáng lập Blyncsy, hiện là Giám đốc cấp cao AI giao thông tại Bentley Systems – kỳ vọng nền tảng này cung cấp cho ngành hạ tầng “tầm nhìn thời gian thực” để giảm thiểu rủi ro, tối ưu chi phí và cứu sống thêm nhiều người đi đường.
Chương 3: Hành trình của Blyncsy – Từ ý tưởng đến nền tảng AI hàng đầu cho giao thông đường bộ
Ý tưởng về Blyncsy ra đời khi Mark Pittman – một chuyên gia giao thông – từng bị tắc đường chỉ vì đèn tín hiệu gặp sự cố. Nhìn vào thực tế, dù hệ thống giao thông Mỹ gánh tới 70% vận tải hàng hóa, phương pháp kiểm tra vẫn chủ yếu dựa vào giấy tờ, khảo sát thủ công và mang tính “ước lượng”. Ông đặt câu hỏi: liệu AI có thể lấp khoảng trống này?
Trước khi có Blyncsy, việc kiểm tra toàn diện mạng lưới đường đòi hỏi tổ chức ghi hình 360 độ trên toàn tuyến với chi phí hàng trăm USD mỗi dặm và phải chờ đến 5 tháng mới có thể sử dụng dữ liệu. Nhờ công nghệ camera hành trình cộng đồng ứng dụng AI, Blyncsy đã rút ngắn thời gian và chi phí tới 98% so với cách truyền thống.
Năm 2023, Bentley Systems mua lại Blyncsy, đưa nền tảng này trở thành một trong những công cụ AI then chốt phục vụ quản lý giao thông đường bộ cho nhiều cơ quan cấp tiểu bang và địa phương. Hơn một sản phẩm phần mềm, Blyncsy còn đánh dấu chuyển đổi lớn từ kiểm tra cơ học sang giám sát liên tục dựa trên dữ liệu số hóa.
Chương 4: Sự lan tỏa cộng đồng ở Hawai‘i và độ phủ dữ liệu đường bộ
Theo báo cáo đầu năm của HDOT, chương trình Eyes on the Road đã thu hút sự tham gia đáng kể trên các đảo:
- Đảo O‘ahu: 898 xe gắn camera hành trình;
- Đảo Hawai‘i (Big Island): 69 xe;
- Maui: 33 xe;
- Kaua‘i: 14 xe;
- Moloka‘i: 1 xe.
Tuy nhiên, để có cái nhìn toàn diện về gần 1.580 km đường bộ và 744 cầu trong mạng lưới, HDOT vẫn cần bổ sung thêm cộng tác viên tham gia, cụ thể: cần thêm 321 người ở đảo Hawai‘i, 211 ở Maui và 101 ở Kaua‘i.
Với các kỹ sư hạ tầng, con số tài xế tham gia là chỉ số về mật độ “cảm biến sống” trên thực địa. Càng nhiều phương tiện gắn camera hoạt động thường xuyên, mô hình AI càng có thêm dữ liệu đa dạng (ngày/đêm, thời tiết khác nhau…), giúp phân tích và dự báo tình trạng đường bộ chính xác hơn.
Chương 5: Biến dữ liệu thành quyết định – Bảo trì chủ động, tối ưu hóa nguồn lực
AI và camera hành trình mới là điểm khởi đầu, giá trị lớn nhất của chương trình nằm ở khả năng chuyển hóa dữ liệu thành các quyết định quản lý tài sản thông minh. Nhờ Blyncsy, các sở giao thông như HDOT có thể:
- Xây dựng bản đồ trạng thái tài sản cập nhật liên tục – biết rõ vị trí, mức độ và loại hư hỏng;
- Lập danh mục ưu tiên sửa chữa dựa trên rủi ro an toàn, lưu lượng giao thông và nguồn lực;
- Chuyển từ phương án “xử lý khi có sự cố” sang chủ động phòng ngừa nhờ cảnh báo sớm về xu hướng hư hỏng;
- Tối ưu ngân sách bằng cách tập trung nguồn lực vào những vị trí có ảnh hưởng lớn nhất đến an toàn và hiệu quả mạng lưới.
Đối với đơn vị quản lý hạ tầng, đây là sự chuyển mình quan trọng, giải phóng nguồn lực khỏi việc kiểm tra thủ công tốn kém, để tập trung vào “giải bài toán” nguyên nhân gốc, tối ưu kỹ thuật và lập kế hoạch đầu tư lâu dài.
Chương 6: Bentley củng cố hệ sinh thái Phân tích Tài sản
Chương trình Eyes on the Road không chỉ là đổi mới riêng tại Hawai‘i mà còn là bước phát triển chiến lược trong danh mục Asset Analytics của Bentley. Đầu 2026, Bentley đã mua lại Talon Aerolytics và tích hợp thêm công nghệ từ Pointivo, mở rộng nguồn dữ liệu từ thiết bị bay không người lái (drone), ảnh chụp trên không và cảm biến mới.
Ông James Lee, COO của Bentley chia sẻ: “Các thương vụ này tăng cường vị thế dẫn đầu của Bentley trong lĩnh vực Phân tích Tài sản.” Từ đó, giúp các chủ đầu tư, đơn vị vận hành hạ tầng nâng cao hiệu suất, tuổi thọ và sức chống chịu các công trình chiến lược như đường bộ, cầu, lưới điện và viễn thông.
Sự liên kết giữa Blyncsy, Eyes on the Road và các giải pháp khác của Bentley đang hình thành một hệ sinh thái số hóa tài sản, nơi mọi dữ liệu từ camera hành trình, drone, cảm biến tại hiện trường đến mô hình số (digital twin) đều kết nối để hướng tới một mục tiêu chung: vận hành, bảo trì hạ tầng an toàn, bền vững và tối ưu nhất.
Chương 7: Bài học dành cho ngành hạ tầng – Không chỉ riêng Hawai‘i
Mặc dù xuất phát từ Hawai‘i, trải nghiệm của Eyes on the Road là mô hình đáng tham khảo cho nhiều khu vực, kể cả ở Việt Nam. Khai thác dữ liệu từ camera hành trình, thiết bị di động kết hợp AI đang mở ra cách tiếp cận mới cho công tác giám sát đường bộ trong điều kiện nhân lực thực địa và thời tiết nhiều biến động.
Với các kỹ sư, tư vấn và quản lý hạ tầng, lời nhắn gửi từ chương trình Hawai‘i là: hãy coi dữ liệu và AI như một phần quan trọng song hành với kết cấu vật lý. Khi quá trình phát hiện, cảnh báo rủi ro, suy giảm chất lượng được tự động hóa – mọi nguồn lực quý giá có thể dồn vào khâu tối ưu bảo trì, lập kế hoạch đầu tư và đảm bảo an toàn đường bộ.
Nhìn vào thực tiễn, trong bối cảnh giao thông và vận tải hàng hóa ngày càng phát triển, bài học từ Hawai‘i về ứng dụng AI và cộng đồng trong bảo trì đường bộ thực sự là chìa khóa giúp ngành hạ tầng “luôn vận hành thông suốt”, bất chấp áp lực từ khí hậu và khai thác tăng cao.